Powstanie miasta mały|Rotunda romańska z XI wieku mały|Wieża Piastowska mały|Cieszyn ok. 1640 – miedzioryt Meriana przedstawiający panoramę Cieszyna w końcowym okresie panowania Piastów cieszyńskich. Widok od strony dzisiejszego Czeskiego Cieszyna. Po lewej: zabudowania zamkowe na Górze Zamkowej. Wyróżniają się też budynki kościołów (od lewej: św. Jerzego, podominikański (farny) i św. Trójcy). Dobrze widoczne nieistniejące dziś mury miejskie z bramami (po prawej stronie Wyższa Brama z ówczesnym przedmieściem o tej samej nazwie) mały|Panorama miasta na rycinie z 1738 roku wg rysunku Friedricha Bernharda Wernera mały|XVII/XVIII wieczna panorama Cieszyna (Joh David Schleuen)
Cieszyn jest jednym z najstarszych miast na Śląsku. Podanie głosi, że założyli go w 810 rokuData ta została błędnie wydedukowana (zmyślona) przez Eleazara Tilischa (1560-1612) i podana w najstarszej kronice cieszyńskiej z 1588 i odtąd powielana. Porównaj: Cieszyńskie jubileusze, czyli w jaki sposób kształtowała się legenda o początkach grodu nad Olzą, w Dzieje Cieszyna..., 2010, s. 15–24. trzej bracia, Bolko, Leszko i Cieszko, synowie polskiego króla Leszka IIIJanusz Spyra: Historiografia a tożsamość regionalna w czasach nowożytnych na przykładzie Śląska Cieszyńskiego w okresie od XVI do początku XX wieku, Częstochowa 2015, s.