mały|Loki, trickster w mitologii nordyckiej mały|Rolę trickstera w chrześcijańskiej kulturze ludowej pełni diabeł Trickster (pol. szachraj, przechera) – w religioznawstwie nazwa archetypu boga-żartownisia, przechery, czasem również półboga lub śmiertelnika, który przeciwstawia się ustalonym normom, działa wbrew ustalonemu porządkowi. Słowem tym określa się również przez analogię typ postaci literackiej lub nawet, w świecie realnym, typ osoby, która pełni podobną rolę w danym środowisku.
Trickster w różnych mitologiach i religiach Rolą, jaką pełni trickster w różnych mitologiach jest łamanie zasad i dbanie o powtarzanie się cyklu tworzenia i niszczenia. Trickster to łotrzyk, który zmienia swoją postać, kłamie, oszukuje lub kradnie, będąc jednak często pozytywną lub przynajmniej ambiwalentną postacią mitów. Zwykle, choć nie zawsze, przynosi również humor i śmiech, jest autorem dowcipów drwiących z autorytetów.
W niektórych mitologiach niedoskonałości świata materialnego tłumaczy się tym, że to szachraj: stworzył świat wbrew woli głównego bóstwa, stworzył świat niezgodnie z poleceniami głównego bóstwa, w jakiś sposób przeszkodził w tym, by dzieło stworzenia było doskonałe.