po rozwiązaniu problemu jezuitów określił podstawy publicznej edukacji, zakładając zintegrowaną sieć szkół podstawowych i średnich. Na uniwersytecie w Coimbrze założono wydziały matematyki i nauk przyrodniczych. Wszystkie te przedsięwzięcia finansowała monarchia, znacznie bogacąca się wówczas na eksploatacji ogromnych złóż srebra, odkrytych na początku XVIII wieku w Brazylii.

Pombal słynął z twardej i bezkompromisowej polityki. Skonstruowany przez niego system podatkowy spowodował falę krytyki ze strony wyżej usytuowanej szlachty, która w dużej mierze ponosiła koszty przemian. Pogardzany wśród arystokracji, często nazywany był karierowiczem i parweniuszem.

Trzęsienie ziemi w Lizbonie thumb|Ruiny nieodbudowanego po katastrofie klasztoru karmelitów w centrum Lizbony.

Trzęsienie ziemi o przypuszczalnej sile około 9 stopni w skali Richtera nastąpiło w dzień Wszystkich Świętych 1755 roku, około 9.45, w czasie, gdy większość mieszkańców Lizbony uczestniczyła w porannej mszy. W ciągu 10 minut nastąpiły trzy najdotkliwsze wstrząsy, a wywołana przez wstrząs fala typu tsunami zalała wybrzeże, gdzie schroniło się wielu lizbończyków. Przez całe miasto przetoczyła się następnie fala pożarów, dopalając doszczętnie pozostałe rejony miasta – zniszczeniu uległo między 80 a 90% zabudowyDisney 2009, s. 283..