thumb|upright=1.2|Mapa Mackindera z zaznaczonym Pivot Area (1904) Geopolityka – (z gr. γῆ gē - „ziemia”; πολιτικά politiká - sprawy miasta-państwa), nauka zajmująca się wyjaśnianiem wpływów uwarunkowań geograficznych takich jak: położenie, zasoby naturalne, klimat, ludność, potencjał gospodarczy i inne na politykę państwa, a w szczególności polityką zagraniczną, stosunki międzynarodowe i pozycję państwa na scenie międzynarodowej. Termin został po raz pierwszy użyty przez szwedzkiego politologa Rudolfa Kjelléna w artykule „Studier öfver Sveriges politiska gränser" („Badania nad granicamia politycznymi Szwecji"), opublikowanym w 1899 roku w sztokholmskim czasopiśmie „Ymer". Badania geopolityczne dotyczą głównie suwerennych państw (lub ich bloków), ale mogą odnosić się do wszystkich autonomicznych jednostek terytorialnych, tłumaczących przyczyny ich rozwoju, stagnacji lub spadku znaczenia poszczególnych regionów świata. O społecznej przydatności geopolityki świadczy to, że geopolityczne diagnozy i wyjaśnienia mają nie tylko wartość poznawczą, ale także służą predykcji i mogą wskazywać pożądane kierunki polityki zagranicznej i polityki gospodarczej państw.