Znaczenie i cele botaniki mały|Tradycyjny warsztat pracy botanika
Botanika należy do nauk podstawowych, a więc realizuje cele poznawcze. Poznanie realizowane jest poprzez obserwacje świata roślin oraz procesów w nim zachodzących, a także wykonywanie doświadczeń zarówno w warunkach naturalnych, jak i laboratoryjnych. Jako część biologii korzysta z podstawowych teorii biologicznych takich jak teoria komórkowa, teoria ewolucji, teoria kodu genetycznego. Jednocześnie teorie powstałe w ramach pracy botaników są częścią ogólnych teorii biologicznych. Gromadzone informacje o roślinach może być i jest szeroko wykorzystywane przez człowieka do podnoszenia dobrobytu oraz utrzymywania odpowiedniej jakości środowiska życia człowieka. Efektem wykorzystania wiedzy botanicznej są ścisłe związki z naukami stosowanymi w tym z rolnictwem, leśnictwem, ogrodnictwem, medycyną oraz biotechnologią i ochroną środowiska.