Pełne i późne średniowiecze Kolonizacja wschodnia Kolonizacją wschodnią nazywa się planowe akcje osadnicze organizowane od VIII do XIV wieku na terenie Europy Środkowej. Wyróżnia się cztery jej etapy: w VIII–XI wieku na terenie dzisiejszej Austrii w X wieku nad środkową Łabą (zakładanie biskupstw misyjnych przez Ottonów) od XII do poł. XIV wieku na terenie dzisiejszej Polski południowej oraz Czech od XIII do końca XIV wieku na terenie dzisiejszej Polski północnej i krajów bałtyckich (kolonizacja organizowana przez zakon krzyżacki) Miasta powstające w okresie kolonizacji wschodniej mają podobny kształt przestrzenny: narys zbliżony do prostokąta lub owalu, siatka prostopadłych ulic, prostokątny plac targowy (rynek) z blokiem zabudowy śródrynkowej (w którym był m.in. ratusz), kościół na własnym placu oraz, jeżeli istnieje, zamek na obrzeżach miasta posiadający własne umocnienia.

Typy jednostek osadniczych we Francji Kształt przestrzenny nowo lokowanych miejscowości we Francji całkowicie różnił się od miejscowości z kręgu kultury niemieckiej.