Po zawarciu III rozbioru (1795), oznaczającego koniec istnienia Rzeczypospolitej, król opuścił Warszawę i udał się do Grodna, pod opiekę i nadzór namiestnika rosyjskiego, po czym abdykował 25 listopada 1795 na rzecz Rosji. Ostatnie lata życia spędził na wygnaniu w Petersburgu. Zmarł 12 lutego 1798.

Był pisarzem politycznym i mówcą, pamiętnikarzem, tłumaczem i epistolografem.

Życiorys Młodość Urodził się 17 stycznia 1732 w Wołczynie jako syn Stanisława PoniatowskiegoWedług niechętnej mu opinii, jego ojciec Stanisław miał być w rzeczywistości nieślubnym synem hetmana wielkiego litewskiego Kazimierza Jana Sapiehy i pewnej Żydówki, a adoptował go Franciszek Poniatowski, żonaty z Heleną Niewiarowską. Za to koła sprzyjające królowi propagowały opinię, że jego ród wywodził się z włoskich Torellich.; Zob. J. Łojek, Dzieje zdrajcy, s. 189.;