thumb|Konferencja w Sali Kolumnowej pałacu Rady Ministrów (obecnie Pałac Prezydencki), w czasie której podpisano Układ Warszawski thumb|Dokument Układu Warszawskiego – podpisy sygnatariuszy Układ Warszawski (oficjalna nazwa: Układ o Przyjaźni, Współpracy i Pomocy Wzajemnej; , ) – organizacja polityczno-wojskowa państw bloku wschodniego z dominującą rolą Związku Radzieckiego. Formalnie powstał na podstawie deklaracji bukaresztańskiej, jako reakcja na powstanie Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego (NATO) i zawarcie układów paryskich w 1954 roku, przewidujących remilitaryzację przyjętej do Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego w 1955 roku Republiki Federalnej Niemiec. Celem utworzenia Układu Warszawskiego było ujednolicenie polityki zagranicznej i militarnej Związku Radzieckiego i państw od niego uzależnionych. Sankcjonował istniejące od zakończenia II wojny światowej podporządkowanie Związkowi Radzieckiemu państw Europy Środkowo-Wschodniej wraz z ich siłami zbrojnymi, stanowił strukturę umożliwiającą Związkowi Radzieckiemu pełną kontrolę nad siłami zbrojnymi i polityką obronną państw członkowskich oraz był wykorzystywany w polityce Związku Radzieckiego w konfrontacyjnych stosunkach z Zachodem.