ma więc jego zdaniem, rolę odkupicielską. Jej rozbiory porównuje do męki Jezusa Chrystusa, a jej wyzwolenie do zmartwychwstania.
Część emigracji zarzucała autorowi idealizację i promowanie moralności wynikającej jedynie z religijności. Krytycznie słowa braku uznania pojawiły się także w bulli Grzegorza XVI. Księgi zdobyły jednak wielką popularność, nie tylko za granicą, ale także w Polsce, gdzie były nielegalnie drukowane. Przetłumaczono je na wiele języków. Dzięki temu utworowi Mickiewicz stał się znany w Europie.
Interpretacja ezoteryczna Tytuł utworu zawiera 44 litery, czyli klucz kodu pozwalający wyodrębnić kilka zdań o tej samej liczbie liter. Można je znaleźć na początku pierwszej i drugiej księgi oraz w „Modlitwie pielgrzyma”, stanowiącej zakończenie emigracyjnego manifestu Mickiewicza. Od początku świata aż do umęczenia narodu polskiego W on czas przyszedł na ziemię Syn Boży JEZUS CHRYSTUS Duszą narodu polskiego jest pielgrzymstwo polskie Polak w pielgrzymstwie nie ma jeszcze imienia swego BOŻE Jagiellonów! BOŻE Sobieskich!