II liga 1949 – 1. edycja rozgrywek ogólnokrajowych drugiego poziomu ligowego piłki nożnej mężczyzn w Polsce. Wzięło w nich udział 20 drużyn, grając w dwóch grupach systemem kołowym. Sezon ligowy rozpoczął się 20 marca 1949, ostatnie mecze rozegrano w listopadzie 1949. Poziomy rozgrywkowe w sezonie 1949Rozgrywki Nazwa Centralne I I liga II II liga Okręgowe(20 okręgów) III A klasa IV B klasa V C klasa
Drużyny
Rozgrywki Liga podzielona została na dwie grupy, podzielone geograficznie. Z tym, że w latach nieparzystych podział był północ-południe, a w latach parzystych wschód-zachód.
Drużyny zostały uznaniowo rozdzielone na dwie grupy, a następnie spadkowicze z I ligi zostali dolosowani do grup (dlatego Garbarnia grała w grupie północnej).
Uczestnicy obu grup rozegrali po 18 kolejek ligowych (razem po 90 spotkań) w dwóch rundach – wiosennej i jesiennej.
Mistrzowie grup II ligi uzyskali awans do I ligi, a zespoły z miejsc 9–10 spadły do klasy A.
Grupa północna – tabela
Grupa południowa – tabela