thumb|200px|kaolin
Minerały ilaste (nazwa pochodzi od gr. ilos = błoto) – minerały zbudowane z uwodnionych krzemianów glinu (a także magnezu i żelaza) o charakterystycznej, warstwowej budowie krystalicznej. Jedna z warstw zawiera tetraedry krzemianowe, których centra stanowią otoczone czterema atomami tlenu. Tetraedry te połączone są ze sobą tworząc heksagonalny układ jednostek . Drugą warstwę tworzą oktaedry wodorotlenku glinu, w których otoczone są sześcioma grupami hydroksylowymi. Warstwy łączą się ze sobą w charakterystyczne układy, które decydują o ich właściwościach i stanowią podstawę klasyfikacji minerałów ilastych.
Stanowią główny składnik skał ilastych: iłów, iłowców, łupków ilastych, glin, zwietrzelin oraz gleb. Są bardzo rozpowszechnione i mogą także wchodzić w skład takich skał osadowych jak: margle, mułowce, piaskowce, wapienie.
Do minerałów ilastych zaliczane są minerały: