Gracz może rozbudować armię, podzieloną na piechotę, kawalerię i artylerię, oraz flotę dzielącą się na okręty wojenne, galery oraz transportowce. Jako że oddziały podczas bitew nie podlegają bezpośredniej kontroli gracza, na wynik starcia mają wpływ umiejętności dowódcy oddziału i władcy, morale wojsk, czy też po prostu ich liczebność.
Elementem urozmaicającym rozgrywkę są wydarzenia, które wpływają na dalszy przebieg gry. Dzielą się one na losowe, które mogą ułatwić lub utrudnić rozgrywkę, oraz historyczne, które pojawiają się we właściwym okresie historycznym. W stosunku do Europy Universalis te ostatnie uległy modyfikacjom, co umożliwiło graczowi wybór spośród kilku różnych możliwości – na przykład podczas Wojny Dwóch Róż gracz może się opowiedzieć po stronie Lancasterów lub Yorków.
Osobną kwestię stanowi tryb gry wieloosobowej, obsługujący rozgrywkę przez sieć lokalną (w chwili wydania także Internet w ramach serwisu Valkyrie.net, już nieaktywnego). Wówczas część krajów sterowanych przez komputer zostaje oddana pod opiekę poszczególnych graczy.