Ich ustanowienie miało związek z powstaniem konstytucjonalizmu - ideą polityczną, zgodnie z którą władza publiczna (wcześniej w rękach monarchy) powinna być ograniczona prawem i oparta na kompetencjach konstytucyjnych, a obywatele powinni być chronieni przed arbitralnością władzy. Konstytucja miała być najwyższym prawem w danym kraju i była często traktowana jako forma polityczno-prawnej umowy pomiędzy rządzonymi i rządzącymi, lub pomiędzy samymi rządzącymi na temat formy rządów, jaki powołują.
Joseph Raz wyróżnił 7 cech istotnych dla pojęcia konstytucji (przy zastrzeżeniu, że nie wszystkie konstytucje spełniają wszystkie te cechy): ustanawia ona system prawny; jest stabilna; jest spisana; jest prawem wyższym, z którym prawo powszechne musi być zgodne; jest stosowana sądownie (istnieje procedura egzekwująca jej wyższość wobec prawa powszechnego); jest sztywna (trudniej ją zmienić niż zwykłą ustawę); zawiera zasady i wartości, którymi kieruje się władza publiczna.