Niemenczyn () – miasto na Litwie położone w rejonie wileńskim ok. 25 km na płn-wsch od Wilna przy ujściu rzeki Niemenczynki (Niemenczy) (Nemenčia) do Wilii (Neris), na historycznej Wileńszczyznie. Miasto liczy 5 054 mieszkańców, z których 56,5% stanowią Polacy. Miasto stanowi starostwo miejskie Niemenczyn, jest ono także siedzibą gminy Niemenczyn.
Miasto królewskie lokowane przez Zygmunt II Augusta w 1554 roku, leżało w powiecie wileńskiem województwa wileńskiegoStanisław Alexandrowicz, Geneza i rozwój sieci miasteczek Białorusi i Litwy do połowy XVII w., w: Acta Baltico‑Slavica t. 7, 1970, s. 97..
W mieście rozwinął się przemysł mleczarski oraz skórzany.
Skład etniczny (2011) Według spisu z 2011 roku. Polacy – 56,5% Litwini – 27,1% Rosjanie – 9,2% Białorusini – 3,6%
Historia Pierwsze wzmianki o Niemenczynie pochodzą z 1338 roku. Nazwę miasta (i rzeki) wywodzi się z języka litewskiego: nie mana – (nie moje) i czynaj – (tu), co znaczyłoby – tu nie moje lub tu cudze, skąd niektórzy badacze wyprowadzają wniosek, że rzeka Niemenczynka w starożytności stanowić mogła granicę dzielnicy któregoś z książąt litewskich. 1,5 km na północ od miasta nad Niemenczynką znajduje się grodzisko z I–VI w.