W czasie okupacji niemieckiej mieszkająca w Niemenczynie rodzina Paszkowskich udzieliła pomocy Żydom Zeewowi i Dowie Gdud. W 1992 roku Instytut Jad Waszem podjął decyzję o przyznaniu Felicji, Józefowi i Leonardowi Paszkowskim tytułu Sprawiedliwych wśród Narodów Świata

Niemenczyn odwiedzał często poeta okresu baroku Maciej Kazimierz Sarbiewski. W pobliżu Niemenczyna (we wsi Szukiszki) urodził się były metropolita wrocławski Henryk Gulbinowicz. Jego imieniem nazwano jedną z uliczek w południowej części miasta.

Po II wojnie światowej i utracie miasta przez Polskę, do 1 listopada 1946 z rejonu niemenczyńskiego w obecne granice Polski wysiedlono ok. 6 tys. Polaków, natomiast ok. 22 tys. zarejestrowanych do wysiedlenia Polaków pozostało w rejonie.

Kultura i nauka mały|lewo|Gimnazjum im. Konstantego Parczewskiego Funkcjonująca od czasów II wojny światowej szkoła powstała w 1936 roku, w ramach akcji budowy 100 szkół im. Józefa Piłsudskiego na Wileńszczyźnie(w domu rodziny Wojtołowiczów) (współcześnie Gimnazjum im. Konstantego Parczewskiego w Niemenczynie).