thumb|Święta Urszula z jedenastoma tysiącami dziewic
thumb|240px|Męczeństwo św. Urszuli (niemiecka szkoła z XVI w.).
Urszula z Kolonii (zwana małą niedźwiedzicą, , także ; ur. w Kornwalii?, zm. ok. 304 lub 451 w Kolonii) – według legendy męczennica chrześcijańska, dziewica, święta Kościoła katolickiego.
Źródło historyczne Według badań historyka niemieckiego W. Levisona u źródeł kultu Urszuli znajduje się inskrypcja, pochodząca z IV lub V wieku i zachowana do dzisiejszego dnia. Wynika z niej, że możny, ale bliżej nieznany Klemacjusz na miejscu męczeństwa () jakichś chrześcijańskich dziewic odbudował bazylikę ku ich czci. Inskrypcja nie wymienia ich liczby, ani nie podaje żadnych imion. Nie wiadomo również kiedy męczeństwo miało miejsce.
Autentyczność legendy odrzucał już w XVI wieku Cezary Baroniusz.