Opis ekspansji Wszechświata współrzędne współporuszające się metryka Friedmana-Lemaître’a-Robertsona-Walkera – przestrzeń metryczna równania Friedmana-Lemaître'a forma Wszechświata: globalna i lokalna Wielki Wybuch Wszechświat de Sittera Horyzont cząsteczek (zobacz też horyzont zdarzeń) historia modeli relatywistycznych

Elementy współczesnej kosmologii teoretycznej + Ery kosmologiczne Era Początek ery Gęstość g/cm³ Temperatura [K] Era Plancka 10−44 s 1093 1033 Ewentualna Era inflacji 10−35 s 10? 10? Era hadronowa 10−23 s 10? 10? Era leptonowa 10−4 s 1014 1012 Era promieniowania 10 s 104 1010 Era materii 105 lat 10−21 30 000

Cieplna historia Wszechświata, według Standardowego Modelu Kosmologicznego era hadronowa era leptonowa synteza lekkich pierwiastków era promieniowania era materii

Od niejednorodności do powstania struktury wielkoskalowej we Wszechświecie – formowanie się galaktyk i ich ewolucja niestabilność grawitacyjna (kryterium Jeansa) niejednorodności promieniowania tła powstawanie i ewolucja zaburzeń gęstości