Ostatnim merkantylistą brytyjskim był James Steuart (1712–1780).
W zależności od prowadzonej polityki wyróżnia się dwa zasadnicze okresy: merkantylizm wczesny, gdzie główny nacisk był położony na wzrost zasobów kruszców poprzez korzystny bilans wymiany handlowej, merkantylizm właściwy (rozwinięty), czyli okres charakterystyczny dla etapu produkcji manufakturowej.
Założenia i praktyka merkantylizmu Merkantyliści uważali, że: źródłem bogactwa pochodzącego z zagranicy jest rozwinięty eksport przewyższający import (dodatni bilans handlowy), kraje europejskie bezpośrednio ze sobą konkurują, kraj, który ma najwięcej bogactwa, wygrywa tę konkurencję, dobrobyt i siła są ze sobą ściśle połączone – siła narodowa w systemie międzynarodowym w dużej mierze wywodzi się z dobrobytu, dobrobyt jest niezbędny do kumulowania siły, kruszec złoty i srebrny jest synonimem bogactwa, jedne aktywności ekonomiczne są bardziej istotne od innych.