Produkcja Przygotowania i scenariusz mały|Aleksander Ford, reżyser filmu Przystępując do realizacji Krzyżaków, Aleksander Ford zamierzał odzyskać swoją mocną pozycję w polskiej kinematografii, utraconą na rzecz Andrzeja Wajdy. To właśnie Wajda miał być pierwotnie reżyserem filmu. Zarazem, mając na uwadze swój konflikt z I sekretarzem KC PZPR Władysławem Gomułką (Ósmy dzień tygodnia Forda z 1958 roku nie został dopuszczony do dystrybucji w kinach), Ford chciał zrehabilitować się w oczach popaździernikowej władzy. Film był pierwszą polską superprodukcją, w której powstanie zaangażowane były ówczesne najwyższe władze państwowe (z Gomułką włącznie). Na powstanie Krzyżaków nałożył się narastający konflikt pomiędzy Układem Warszawskim a Republiką Federalną Niemiec; propaganda gomułkowska odnotowywała, że kanclerz RFN Konrad Adenauer na państwowej jubileuszowej uroczystości przywdział płaszcz zakonu krzyżackiego. Czarny krzyż na płaszczach rycerzy zakonu miał więc w filmie stanowić alegorię swastyki, a konflikt polsko-krzyżacki – alegorię starcia propagandowego między państwami Układu Warszawskiego a NATO.
Źródło i licencja
Fragment artykułu Wikipedia — Krzyżacy (film) · historia autorów.
Tekst: CC BY-SA 4.0. Wydzielono fragment z dłuższego artykułu.