Po przegłosowaniu pomysłu w Parlamencie Europejskim zostało Komisji Europejskiej zlecone zadanie ustalenia kompromisowego tekstu Karty. Kartę tworzył 60-osobowy konwent składający się z przedstawicieli szefów państw i rządów UE, parlamentów krajowych, Parlamentu Europejskiego oraz Komisji EuropejskiejNa temat genezy Karty oraz dyskusji toczonych w Konwencie dotyczących preambuły, zob. M. Piechowiak, Aksjologiczne podstawy Karty praw podstawowych Unii Europejskiej, „Studia Prawnicze” 2003, nr 1 (155), s. 5–29..
W dniu 7 grudnia 2000 roku tekst Karty został przyjęty i podpisany przez premierów rządów wszystkich państw UE na szczycie w Nicei. Karta praw podstawowych wchodziła w skład Traktatu ustanawiającego Konstytucję dla Europy (jako jego część II), który ostatecznie nie został ratyfikowany. Traktat lizboński podpisany 13 grudnia 2007 roku nadaje moc prawną Karcie. Karta praw podstawowych zaczęła obowiązywać po tym, jak wszystkie państwa członkowskie Unii Europejskiej ratyfikowały traktat lizboński.
Polska i Zjednoczone Królestwo przyjęły Protokół nr 30 w sprawie stosowania Karty praw podstawowych Unii Europejskiej.