Jako źródło konfliktu zostały wskazane: próby przełamania tradycyjnego stereotypu Cygana, rozumianego jako czynnik określający status Romów i wzajemne relacje między Polakami i Romami – według tego stereotypu Cygan nie jest już biedny, brudny, wesoły, nie prosi, nie zaznacza swojej podległości i niższości, lecz jeździ autem dobrej marki, mieszka w „belwederze” (określenie budowanych przez zamożnych Romów rezydencji), obnosi się z bogactwem, staje się elitą, otwarcie sugeruje, że ma władze lokalne i policję w kieszeni i niczego się nie boi, a to wszystko przy dalszym utrzymaniu stereotypu oszusta, złodzieja, cwaniaka uchylającego się od obowiązków społecznych, służby wojskowej, obowiązku szkolnego, legalnej pracy frustracja ekonomiczna związana z kryzysem gospodarczym – zajścia antycygańskie mają miejsce w okresie gwałtownego spadku statusu materialnego Mławian i gwałtownego wzrostu bezrobocia; bezrobocie w Mławie sięga 35%, podczas gdy w skali kraju 10%; na jedną ofertę pracy w Mławie przypadają 122 osoby, w skali kraju 66 (dane GUS z sierpnia 1992);