Geneza Akcja Wyborcza Solidarność założona została 8 czerwca 1996. Jej powstanie wiązało się m.in. z integracją ugrupowań postsolidarnościowych w ramach szerokiego bloku wyborczego. Inicjatorem powstania tego ugrupowania był NSZZ „Solidarność”, który zawarł porozumienie z ugrupowaniami i stowarzyszeniami o charakterze prawicowym oraz antykomunistycznym. Ugrupowanie funkcjonowało jako koalicja partii skupiona wokół NSZZ „Solidarność”. W skład koalicji wchodziło wiele stopniowo łączących się ugrupowań. AWS miała w założeniu stanowić alternatywę dla centrolewicowej koalicji SLD-PSL. Początkowo życzliwie do formowania się nowej koalicji odnosił się były prezydent Lech Wałęsa.
Wybory parlamentarne w 1997 i początek rządów Komitet Akcji Wyborczej Solidarność zwyciężył w wyborach parlamentarnych w 1997, uzyskując 4 427 373 głosy, tj. 33,83% głosów ważnych, co dawało 201 mandatów poselskich. AWS zdobyła także 51 mandatów senatorskich, co oznaczało bezwzględną większość w drugiej izbie parlamentu. Zwycięstwo w wyborach do Sejmu pozwoliło utworzyć koalicyjny rząd Jerzego Buzka z Leszkiem Balcerowiczem (UW) jako wicepremierem i ministrem finansów. Przedstawiciele AWS zostali marszałkami Sejmu (Maciej Płażyński) i Senatu (Alicja Grześkowiak). W 1997 powstała partia Ruch Społeczny AWS, która stała się głównym podmiotem Akcji.