To on, w IV księdze Państwa, ustalił listę czterech cnót naczelnych (później nazwanych kardynalnymi) (mądrości, męstwa, umiarkowania i sprawiedliwości, które zarazem odpowiadały częściom duszy oraz stanom społecznym.
thumb|300px|Rzymska cnota virtus na rewersie aureusa cesarza Aureliana (271–272 n.e.) Szczegółowej analizy i klasyfikacji cnót dokonał Arystoteles. W przeciwieństwie do większości autorów, nie uznawał on cnoty za cechę prostą, która może podlegać maksymalizacji, ale za punkt środkowy, harmonię, pomiędzy dwoma skrajnościami. Cnota nie może więc być maksymalizowana, lecz polega na zachowywaniu umiaru, właściwej miary.
Arystoteles podzielił cnoty na: dianoetyczne (intelektualne), które są skutkiem doświadczenia oraz etyczne (moralne), które są skutkiem przyzwyczajenia.
Rozbudowaną analizę cnót i ich relacji przedstawili stoicy. Greckie koncepcje uległy następnie latynizacji, przede wszystkim dzięki pismom Cycerona i w tej łacińskiej postaci zostały przyjęte w średniowieczu.