Nagrody Laureat licznych nagród, m. in.: nagrody im W. Doroszewskiego za całokształt dorobku w dziedzinie upowszechniania języka polskiego (1987); Honorary Research Fellow Uniwersytetu Wolverhampton (1995); członek honorowy Międzynarodowego Stowarzyszenia Badań Mediów i Komunikacji (IAMCR-AIERI) (2000, 2007); członek honorowy Polskiego Towarzystwa Językoznawczego (2002); członek honorowy Towarzystwa Kultury Języka (2004); obywatel honorowy Gminy Milejów (2004); członek honorowy Towarzystwa Miłośników Języka Polskiego (2010); laureat Lauru SDP (2012); laureat Nagrody Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej „Zasłużony dla Polszczyzny” (2012); Człowiek Roku 2015 w plebiscycie „Gazety Krakowskiej” (2016); Śląski Wawrzyn Literacki 2002 za książkę Nowa Retoryka Dziennikarska. W lutym 2007 za Słownik terminologii medialnej uhonorowany został nagrodą Krakowska Książka Miesiąca. W 2011 nadano mu tytuł doctora honoris causa Uniwersytetu Śląskiego, a w 2014 – Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach.
Był członkiem Komisji Zarządzania Kulturą i Mediami Polskiej Akademii Umiejętności oraz Komitetu Językoznawstwa Polskiej Akademii Nauk.