Avro Lancaster – ciężki czterosilnikowy brytyjski samolot bombowy z okresu II wojny światowej, powstały w zakładach A.V.Roe (Avro), używany od 1942 roku.
Obok samolotu Handley Page Halifax, Lancaster był podstawowym ciężkim bombowcem brytyjskich Królewskich Sił Powietrznych (Royal Air Force) okresu II wojny światowej. Lancaster uważany jest przy tym za najbardziej udany brytyjski ciężki bombowiec z dużą komorą bombową (10 m długości), w której mógł przenieść 6000 kg ładunku. Wyprodukowano łącznie 7377 samolotów typu Avro LancasterPraca zbiorowa: red. Natalia Gawryluk, Karol Szejko - ARYTMETYKA WOJNY. BITWY II WOJNY ŚWIATOWEJ W 15 INFOGRAFIKACH. Muzeum II wojny światowej, wydanie II poszerzone, Gdańsk, 2024, s. 266, język polski, .
Rozwój thumb|left|Avro Lancaster B. Mk I Projekt powstał z rozwinięcia dwusilnikowego ciężkiego bombowca Avro Manchester. Ponieważ użyte w Manchesterze silniki okazały się zawodne i niedopracowane, samolot ten nie był w pełni udany i zbudowano jedynie 200 sztuk, a wycofano z użycia bojowego w 1942 roku. Główny konstruktor zakładów Avro, Roy Chadwick, przystosował następnie istniejący już projekt do zastosowania czterech dobrze znanych i sprawdzonych silników Rolls-Royce Merlin. W rezultacie powstał czterosilnikowy bombowiec Avro typ 683, nazwany początkowo Manchester Mk.