Serwer Samby może być wykorzystany także jako darmowy odpowiednik serwera Windows NT w środowisku Active Directory.
Głównymi zadaniami samby są: współdzielenie plików i drukarek serwer logowania dla Sieci Windows podstawowy kontroler domeny serwer przeglądania Windows obsługa WINS (internetowy serwer nazw) obsługa OpLock (buforowanie plików w komputerach-klientach) obsługa LDAP synchronizacja haseł pomiędzy systemami Linux i Windows obsługa SSL
Serwer samba składa się z trzech demonów: SMBD (Server Message Block daemon) demon odpowiedzialny za poprawne działanie serwera. Dla każdego klienta podłączonego do serwera samby działa oddzielny demon SMB. Ponadto demon SMB obsługuje dostęp do plików i drukarek oraz takie żądania jak API programu LAN Manager typu NetServerEnum, NetShareEnum, NetUserGetInfo itp. NMBD demon usługi nazw NetBIOS, w poprawnie skonfigurowanym serwerze powinien działać przynajmniej jeden proces nmbd. Jeżeli w serwerze został skonfigurowany parametr pozwalający sambie pracować jako serwer WINS (wins serwer = yes), zostanie utworzona kolejna kopia demona nmbd. Ponadto nmbd obsługuje poszukiwanie nazw NetBIOS oraz żądania wins. WINBIND samba za pomocą Winbind pobiera dane na temat użytkowników i grup z Windows oraz odwzorowuje je na lokalne numery ID.