Franciszek Ksawery Sapieha herbu Lis (ur. 1741, zm. 10 lutego 1808 w CienkowicachDaty na stronie Sejmu Wielkiego.) – ostatni wojewoda smoleński, konsyliarz z Senatu w konfederacji targowickiejKorrespondent Warszawski Donoszący Wiadomości Kraiowe y Zagraniczne. 1792, no 64, s. 586., wyznaczony przez konfederację targowicką do sądów ulitimae instantiae Wielkiego Księstwa Litewskiego w 1793 rokuGazeta Warszawska. 1793, nr 1, [b.n.s.] i do zasiadania w Departamencie Interesów Cudzoziemskich Rady Nieustającej w 1792 rokuKorrespondent Warszawski Donoszący Wiadomości Kraiowe y Zagraniczne. 1792, no 63, s. 579., komandor maltański (w zakonie od 1798 roku)Jerzy Baranowski, Marcin Libicki, Andrzej Rottermund, Maria Starnawska, Zakon Maltański w Polsce, Warszawa 2000, s. 231..
Był synem Ignacego i Anny z Krasickich, bratem Józefa i Kajetana Michała. Ojciec Mikołaja i Pawła.
W latach 50. kształcił się w Warszawie, po czym rozpoczął karierę wojskową. W 1763 został porucznikiem w chorągwi petyhorskiej, a od 1768 jej pułkownikiem.
Dzięki protekcji bratanka Kazimierza Nestora Sapiehy otrzymał w 1791 tytuł wojewody smoleńskiego i Order Świętego Stanisława. Był członkiem konfederacji Sejmu CzteroletniegoKalendarzyk narodowy y obcy na rok ... 1792...., Warszawa 1791, s. 309..