Gleby antropogeniczne dominują zwłaszcza w północnej, bardziej zurbanizowanej części miasta.
Pod względem klasyfikacji bonitacyjnej gleb jedynie nieliczne fragmenty gruntów rolnych na terenie miasta zaliczane są do wyższych klas bonitacyjnych. Są to grunty III klasy występujące głównie w bardziej zurbanizowanej części Katowic w postaci niewielkich enklaw nieużytkowanych rolniczo (w dzielnicach Wełnowiec-Józefowiec, Bogucice i Janów-Nikiszowiec). Ponad połowa gruntów przypada na IV klasę bonitacyjną.
Rzeźba terenu mały|Mapa ogólnogeograficzna Katowic z opisem jednostek morfologicznych według C. Karaś-Brzozowskiej
Katowice według podziału na jednostki morfologiczne C. Karaś-Brzozowskiej są położone na będącym częścią Wyżyny Śląskiej Płaskowyżu Bytomsko-Katowickim, który charakteryzuje się zróżnicowaną rzeźbą terenu. Najwyższy punkt Katowic to Wzgórze Wandy sięgający wysokości 357,6 m n.p.m., natomiast najniższe części miasta to doliny rzek Kłodnicy w Ligocie-Panewnikach i Mlecznej w Murckach, gdzie wysokość wynosi 245 m n.p.m.
mały|lewo|Widok z Wyżyny Siemianowickiej na Obniżenie Rawy na wysokości Szopienic-Burowca mały|lewo|Hałda w Kostuchnie w 2011 roku