Aktor koncentruje się na przewidywaniu zdarzeń i warunkach wystarczających do jego zajścia, co powoduje występowanie typowych błędów wnioskowania; przyjęcie postawy obserwatora pozwala na spełnianie wymogów racjonalności myślenia.
Istnieją różne ujęcia teoretyczne ról społecznych. W ramach paradygmatu funkcjonalnego rola często jest używana alternatywnie z pojęciem funkcja. W ramach podejścia interpretatywistycznego rola ma charakter bardziej swobodny, określa zarówno zbiór oczekiwań, jak i twórczy wkład aktora.
Rola a pozycja społeczna Dla socjologów akcentujących wymiar normatywny społeczeństwa (Durkheim i jego szkoła, Ralph Linton, Robert K. Merton) role są powiązane z pozycjami społecznymi, czyli miejscem zajmowanym przez jednostkę w strukturze społecznej.
W koncepcji Lintona pozycja społeczna jest elementem pośredniczącym pomiędzy jednostka (jej osobowością) a społeczeństwem jako całością. Z zajmowanej pozycji społecznej wynika rola społeczna, jaką odgrywać powinna jednostka. Osoba znajdująca się na pewnej pozycji społecznej związana jest też z określonymi przywilejami i obowiązkami, jakie powinna pełnić wobec grupy czy społeczeństwa. Różnorodność ról związanych z każdą jednostką powoduje, że jednostka zajmuje różne pozycje w poszczególnych podsystemach społeczeństwa.