Prowadzenie branżowej polityki gospodarczej było podstawowym zadaniem zjednoczenia. Kompetencje zjednoczenia nie zostały wprost wymienione w ustawie, ale można je wywnioskować z uchwały Rady Ministrów z 1966 r.: (1) tworzenie projektu planu gospodarczego dla przemysłu, (2) badania wydajności produkcji, (3) analizy rozwojowe, (4) rozwijanie produkcji i zabezpieczanie zbytu, (5) prowadzenie gospodarki materiałowej, (6) kontrola przedsiębiorstwUchwała nr 383 Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 1966 r. w sprawie zasad orga-nizacji i funkcjonowania zjednoczeń przemysłowych, M.P. 1966, nr 69, poz. 327.. Teoretyczne ujęcie zjednoczenia jako podmiotu zwierzchniego nad przedsiębiorstwami, reprezentującego interesy ogólnopaństwowe, a z drugiej strony jako podmiotu reprezentującego wspólne interesy przedsiębiorstw przed organami państwowymi ugruntowało się po 1966 r.
W codziennych interakcjach zjednoczenia odgrywały rolę podrzędną wobec ministerstw, rzadziej wobec partii.
Zjednoczenia tworzyły hierarchię gospodarczą co do zasady niezwiązaną z podziałem terytorialnym.