Główszczyzna (łac. poena capitis „kara głowy”) – kara prywatna w prawie średniowiecznym; suma pieniędzy należna rodzinie ofiary (lub jej panu feudalnemu) za głowę zabitego.
Podobną karą była nawiązka płacona za zranienie.
Początki Instytucja ta była znana w starożytnościMichał Pędracki, Przepisy prawne najstarszych "kodeksów" mezopotamskich ustanawiające kary dla ludzi wolnych, Analecta : Studia i Materiały z Dziejów Nauki rocznik 6 część 2 (12) (1997), s. 7–41., o czym świadczą fragmenty poematów homerowych:
A przecież niejeden brata zabójstwo
albo śmierć syna własnego pozwala szczodrze okupić –
w kraju zostaje zabójca, złożywszy okup bogaty,
w tamtym zaś serce ucichnie i mężna dusza gniew stłumiIliada, pieśń IX, wersy 632–635, przekład Kazimiera Jeżewska
oraz
W rynku tymczasem przechodnie stanęli ciżbą, bo waśnią
jacyś mężowie tam byli dwaj o zapłatę skłóceni.
Jeden z nich mówił, że okup za mężobójstwo dał, drugi
wobec zebranych zaklinał się, że zapłaty nie dostał.Iliada, pieśń XVIII, wersy 497–500, przekład Kazimiera Jeżewska