W połowie X wieku daleko na północ, nad Wartą, tam gdzie Giecz i Poznań i gród Grzybowo, pojawiła się ekspansywna siła militarna prowadzona ręką rodu Piastów, w II poł. X wieku na czele rodu i podporządkowanych mu zbrojnych (Drużyna książęca) stanął Mieszko I. Po włączeniu przez jego ojca lub przez samego Mieszka do tworzącego się wówczas państwa Piastów Civitas Schinesghe ziem wzdłuż górnej Warty, teraz zadecydował on powiększyć swoje władztwo na przeciwległym kierunku zachodnim. Udało się mu włączyć Ziemię lubuską, a także podbić uznawany za zamożny lud tzw. Obrzan znad rzeki Obry. Wybitnie wzmocnione wchłoniętym potencjałem Obrzan państwo Mieszka stanęło na granicy z sąsiadem tychże na południu i południowym wschodzie – tj. plemieniem Trzebowian.
Przeprowadzone w Legnicy fachowe badania dendrochronologiczne dowodzą, że około 985 roku zbudowano tutaj nowy gród w formie tzw. „grodu piastowskiego” (jednocześnie wraz z budową grodów we Wrocławiu i Opolu). Odkrycie to jest materialnym dowodem, że Mieszko I odniósł sukces w swoich wysiłkach podporządkowania sobie nadkaczawskich terenów i włączył je do Państwa Gnieźnieńskiego.
Legnica w XII wieku: Od Grodu do Proto-Miasta pod Bolesławem Kędzierzawym Początek XII wieku zastał Legnicę jako ważny strategicznie umiejscowiony gród kasztelański na Śląsku.