James Henry Van Alen (ur. 19 września 1902 w Newport, Rhode Island, zm. 3 lipca 1991 tamże) – amerykański tenisista, działacz, współtwórca systemu punktacji w tenisie.
Kariera zawodowa Jako zawodnik reprezentował barwy Uniwersytetu Cambridge oraz brał udział w wielkoszlemowych turniejach US Open, French Open i Wimbledonie. Zdobywał tytuły mistrza USA w singlu i deblu (krajowe). Podczas II wojny światowej służył w marynarce. Dyrektor kasyna w Newport, w 1954 był jednym z inicjatorów powołania Międzynarodowej Tenisowej Galerii Sławy oraz jej prezydentem. Był również dyrektorem turnieju tenisowego w Newport.
Wyniósł ze swojej kariery przekonanie o potrzebie zmiany systemu punktowania w tenisie. Większość z jego pomysłów nie została zaakceptowana – m.in. sposób liczenia punktów w poszczególnych gemach (1, 2, 3 zamiast obowiązujących 15, 30 i 40, zastąpienie równowag i przewag w gemie punktem decydującym) lub zastąpienie punktacji gemowej punktami na wzór tenisa stołowego do 21. Przyjęty został natomiast pomysł skrócenia setów poprzez specjalny gem trzynasty – tie-break.