Rzecznik dyscyplinarny do spraw studentów jest powołany przez rektora na okres kadencji organów uczelni spośród nauczycieli akademickich uczelni. Rektor może powołać kilku rzeczników. Rzecznik dyscyplinarny pełni funkcję oskarżyciela przed komisją dyscyplinarną i jest związany poleceniami rektora. Oskarżycielem przed sądem koleżeńskim była osoba wskazana w regulaminie samorządu studenckiego (np. była wybierana przez organ uchwałodawczy samorządu na szczeblu uczelni).
Po zakończeniu postępowania wyjaśniającego rzecznik dyscyplinarny umarza postępowanie lub kieruje do komisji dyscyplinarnej wniosek o ukaranie. Może również złożyć rektorowi wniosek o wymierzenie kary upomnienia.
Postępowanie dyscyplinarne przed komisją dyscyplinarną jest dwuinstancyjne. Obwinionemu studentowi służy prawo do obrony, w tym do korzystania z pomocy obrońcy z wyboru. Posiadanie obrońcy jest obligatoryjne, jeżeli rzecznik dyscyplinarny wnosi o wymierzenie kary wydalenia z uczelniPor. przymus adwokacki..