Długowąsowate (Clariidae) – rodzina słodkowodnych ryb sumokształtnych (Siluriformes), blisko spokrewniona z Heteropneustidae. Poławiane gospodarczo, hodowane w akwakulturze, a mniejsze gatunki – w akwarystyce.
Zasięg występowania Afryka zwrotnikowa, Syria, południowa i zachodnia Azja, od Filipin po Jawę. W Polsce introdukowano do hodowli suma afrykańskiego (Clarias gariepinus).
Cechy charakterystyczne Ciało mocno wydłużone, węgorzowate, o długości od ok. 4 cm (Horaglanis krishnai) do 175 cm (Dinotopterus cunningtoni). Długie płetwy grzbietowa i odbytowa, bez kolca. Mocny kolec występuje w płetwach piersiowych. Płetwa ogonowa jest zaokrąglona, u niektórych (Clariallabes, Channallabes i Gymnallabes) połączona z płetwą grzbietową. Pysk większości gatunków jest zaopatrzony w cztery pary długich wąsików.
Długowąsowate oraz sumy z rodziny Heteropneustidae mają zdolność oddychania powietrzem atmosferycznym za pomocą narządu nadskrzelowego. Są zdolne do pokonywania znacznych dystansów na lądzie w celu przeniesienia się z jednego zbiornika do drugiego, poszukiwania partnera do rozrodu lub pokarmu. Poruszając się poza wodą pomagają sobie kolcami płetw piersiowych. W czasie suszy często zagrzebują się w mule.