Braminizm był bezpośrednim preludium hinduizmu. Przeobrażenie się braminizmu w hinduizm nastąpiło na skutek popularyzacji w indyjskim społeczeństwie technik medytacji jako sposobu na osiągnięcie zbawienia, celem wyzwolenia z sansary.
Braminizm w sposób pośredni przyczynił się także do rozwoju nowych nurtów religijno-filozoficznych takich jak: buddyzm, dźinizm i tantryzm.
Sześć szkół ortodoksyjnych według tradycyjnego podziału Sankhja
Stworzenie sankhji przypisuje się starożytnemu mędrcowi Kapili. Postać klasyczną nadał temu systemowi jednak Iśwarakryszna (IV/V wiek n.e.).
Sankhja głosi dualizm – jej podstawą jest doktryna, że wszystko składa się z dwóch pierwotnych zasad: pramaterii („prakryti”) i ducha („purusza”). Pramateria jest jednolita i stanowi pierwotną przyczynę. Poznanie jej jest skutkiem logicznego rozumowania. Duch jest natomiast wieloraki. Duch jest świadomy, lecz bierny, a pramateria aktywna, lecz pozbawiona świadomości. Duch to bierny obserwator, który pochłonięty oglądaniem pramaterii utożsamia się z nią. Zdaniem Iśwarakryszny oświecenie polega na rozpoznaniu swej odrębnej od pramaterii natury. Jest wieczne, wówczas osiąga się niezachwiany spokój.