Człony czułków rozszerzają się ku końcowi. Na przedpleczu chrząszcz posiada liczne, podłużne, eliptyczne wgłębienia, wewnątrz których znajdują się pojedyncze, krótkie szczecinki. Wołek zbożowy posiada trzy pary krótkich i mocnych odnóży zakończonych kolcem, które pozwalają mu na szybkie przemieszczanie się. Zakończenie odwłoka samców jest nieco podwinięte w dół. Samice są większe i masywniejsze od samców oraz mają bardziej wydłużony ryjek.
Biologia W zależności od warunków w przechowalniach wołek zbożowy może żyć od kilku miesięcy do roku. Optymalna temperatura dla ryjkowca to 26 °C oraz wilgotność 85–90%. Samica zaczyna składanie jaj w maju; może to być od 150 do 200 jaj do środka nasion (po jednym jaju do każdego z nasion, wyjątkowo w ziarnie kukurydzy kilka jaj) zbóż, na których żerują. Rozpoczyna od wygryzienia kanalików w ziarnie, a następnie umieszcza w nim jaja. Czas od jaja do osiągnięcia formy dorosłej przebiega w ukryciu wewnątrz ziarna. Po 8–10 dniach z jaja wykluwa się larwa. W temperaturze 25 °C i wysokiej wilgotności względnej cykl rozwojowy jednego pokolenia trwa 40 dni, w ciągu roku mogą występować dwa lub trzy pokolenia. Postać dorosła żeruje przez kilka pierwszych dni w ziarnie.