thumb|Plan Warszawy z 1831 z zaznaczoną na czerwono linią okopów Lubomirskiego thumb|Rogatki Marymonckie na rysunku Aleksandra Majerskiego (1818)
Okopy Lubomirskiego, także wał Lubomirskiego – wały ziemne wzniesione wokół Warszawy i na Pradze z rozkazu marszałka wielkiego koronnego Stanisława Lubomirskiego w 1770. Częściowo zastąpiły wał Zygmuntowski usypany w latach 1621–1624.
Historia Wały i okopy „powietrzne”, które miały zatrzymać zarazę („powietrze“) znano już w średniowieczu. Okopy Lubomirskiego powstały jako wały o charakterze kontrolno-sanitarnym. Ich zadaniem było zmniejszenie zagrożenia szerzącą się jesienią 1770 epidemią dżumy poprzez kontrolę osób wjeżdżających do miasta.
5 października 1770 marszałek wielki koronny Stanisław Lubomirski wydał następujące obwołanie:
Do budowy wału zatrudniono prawdopodobnie dużą liczbę wyrobników, kopaczy warszawskich oraz chłopów pańszczyźnianych z okolic miasta. Od nazwiska marszałka zaczął być nazywany okopami Lubomirskiego.