Anatolij Dmitriewicz Papanow (ros. Анатолий Дмитриевич Папанов, ur. 31 października 1922 w Wiaźmie, zm. 5 sierpnia 1987 w Moskwie) – radziecki aktor teatralny, filmowy i głosowy.
Życiorys Jego matka była Polką – Helena Roskowska, córka Bolesława Roskowskiego (Елена Болеславовна Росковская). Jako dziecko wraz z rodzicami przeniósł się do Moskwy, gdzie rozpoczął naukę zawodu odlewnika. Jednocześnie zaczął uczęszczać na zajęcia przyfabrycznego studia teatralnego „Kauczuk”.
Od pierwszych dni wojny niemiecko-radzieckiej 1941-1945 brał udział w działaniach wojennych – w stopniu sierżanta dowodził plutonem artylerii przeciwlotniczej. W 1942 (w wieku 21 lat) w okolicach Charkowa został ciężko ranny w nogę i do końca życia pozostał inwalidą. Powrócił do Moskwy i rozpoczął studia aktorskie w Rosyjskiej Akademii Sztuki Teatralnej. W 1946 roku rolami Konstantina w spektaklu „Dzieci Wanjuszyna” i starca w komedii „Don Juan-Zielone Spodnie” z sukcesem zdał egzamin końcowy. Po ukończeniu uczelni otrzymał propozycję występów na deskach MChAT-u i Państwowego Małego Teatru Rosji, jednak wraz z całym swoim rocznikiem absolwentów, otrzymał nakaz pracy i wyjazdu do Kłajpedy w celu tworzenia nowego teatru. I tak od 1946 był aktorem Kłajpedzkiego Rosyjskiego Teatru Dramatycznego.