Położenie geograficzne, a także struktura środowiska przyrodniczego (wynik zlodowacenia bałtyckiego oraz procesów przyrodniczych po ustąpieniu lądolodu) determinują większość warunków naturalnych – jest to gmina o wiodącej funkcji rolniczej. Największym wzniesieniem jest góra Jana Pawła II (dawniej Góra Biskupia), o wysokości 92,3 m n.p.m. Pelplin znajduje się ok. 55 km na południe od Gdańska, 12 km od Starogardu Gdańskiego, 20 km od Tczewa, 32 km od Malborka, 39 km od Kwidzyna, 62 km od Grudziądza, 70 km od Elbląga, 78 km od Gdyni.
Historia mały|Zabudowa dawnego opactwa Średniowiecze Nie wiadomo, kiedy dokładnie założony został Pelplin, pierwsze wzmianki w kronikach to rok 1274. Wtedy książę pomorski Mszczuj II przekazał cystersom wieś Pelplin. Cystersi zaczęli osiedlać się na terenach Pelplina, zbudowali klasztor i prowadzili tam swoją działalność zakonną. W 1433 Pelplin stał się ofiarą najazdu czeskich sierotek pod wodzą Jana Čapka z Sán, który zniszczył wieś, w kolejnych latach odbudowaną.