Volubilis (, Walili) – miasto starożytne w zachodniej Mauretanii. Obecnie stanowisko archeologiczne w północnym Maroku, na przedmieściu Meknes (Ksar Faraoun), z zachowanym kompleksem ruin rzymskiego miasta – stolicy prowincji Mauretania Tingitana. W 1997 r. wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCOArchaeological Site of Volubilis. The list of UNESCO World Heritage Convention. [dostęp 2025-01-14]..
Historia Przeszłość tego miejsca jako mauretańskiej osady tubylczej sięga co najmniej IV stulecia p.n.e.T. Kotula: Afryka północna w starożytności, dz. cyt., s. 362., ze śladami osadnictwa neolitycznegoMaroko. Przewodnik ilustrowany [Berlitz], dz. cyt., s. 212-215.. Z III wieku p.n.e. pochodzą późniejsze ślady osadnictwa w postaci tabliczek zapisanych w języku punickim, świadczące o istnieniu lokalnej placówki handlowej (emporium) Kartagińczyków stopniowo kolonizujących śródziemnomorskie wybrzeżaM. Ellingham i in.: Maroko, dz. cyt., s. 236.. Z czasem przekształciła się ona w ośrodek miejski zarządzany przez dorocznie wybieranych sufetów (według tradycji, która przetrwała aż do epoki cesarstwa jako świadectwo trwałego wpływu kultury punickiej)T. Kotula: Afryka północna w starożytności, dz. cyt., s. 126, 258, 362.. Na przełomie I w. p.n.e./I w. n.e.