Joseph Henry Blackburne (ur. 10 grudnia 1841 w Manchesterze, zm. 1 września 1924 w Londynie) – najwybitniejszy angielski szachista II połowy XIX wieku.
Życiorys Szachy poznał w wieku osiemnastu lat, zainspirowany sławą Paula Morphy’ego, który właśnie święcił swoje wielkie tryumfy w Europie. Blackburne czynił zadziwiająco szybkie postępy w nauce szachów, pobierając nauki od Bernharda Horwitza w klubie szachowym w Manchesterze, dość szybko stając się czołowym graczem tego klubu. Pod koniec lat sześćdziesiątych, po wygraniu mistrzostw Wielkiej Brytanii w 1869 r. był już uważany za najsilniejszego angielskiego szachistę.
Przez następne 20 lat Blackburne objechał świat, uczestnicząc zarówno w turniejach i meczach z udziałem szachowej elity, jak i grając tysiące partii pokazowych, w symultanach i „na ślepo”. Zwyciężył lub podzielił pierwsze miejsce w następujących prestiżowych turniejach: w Wiedniu w 1873 r. (wspólnie z Wilhelmem Steinitzem, któremu uległ w dogrywce), w Londynie w 1876 r., w Wiesbaden w 1880 r., w Berlinie w 1881 r. (aż o trzy punkty przed Johannesem Zukertortem) i w Londynie w 1893 r.