Sytuację w Rzeszy dodatkowo pogorszyła przypadająca na rządy Karola epidemia dżumy, w ślad za którą poszedł wzrost cen i spadek realnej wartości czynszów. Szlachta próbowała ratować swój budżet zwiększając obciążenia wobec chłopów, co powodowało wzrost fermentu u tych drugich. W miastach zaznaczył się wzrost pozycji związków cechowych, które powoli odbierały realną władzę szlacheckiemu patrycjatowi. Niezadowolenie społeczne wyrażało się w rosnącej liczbie biczowników, ruchów podejrzewanych o herezje oraz pogromach Żydów.
mały|lewo|Kraje Korony Czeskiej za panowania Karola Karol skupił prawie całą swoją aktywność w Czechach, których stolicę Pragę gwałtownie rozbudowywał i rozwijał fundując między innymi w 1348 Uniwersytet Praski (obecnie Uniwersytet Karola), co zjednało mu popularność w kręgach uczonych niemieckich. Symbolem Pragi stał się Most Karola. Karol IV wzniósł również zamek Karlštejn. Z jego inicjatywy w latach 1349-1353 powstał projekt pierwszej kodyfikacji czeskiego prawa zwyczajowego (Maiestas Carolina), który jednak, ze względu na opór szlachty, nie wszedł w życie.