W związku z warunkami społecznymi i politycznymi, polski romantyzm uzyskał charakter krytyczny, czy wręcz rewolucyjny wobec rzeczywistości (w przeciwieństwie np. do mesjanizmu niemieckiego, który rzeczywistość afirmował).
Pewne elementy filozofii mesjanistycznej można znaleźć na początku XIX w. w twórczości Jana Pawła Woronicza. W okresie przed powstaniem listopadowym idee premesjanistyczne wyrażali m.in. Józef Gołuchowski, Joachim Lelewel czy Maurycy Mochnacki.
Józef Hoene-Wroński thumb|Laurent-Charles Maréchal, Portret Józefa Hoene-Wrońskiego (1845)
Pierwszą wyraźną artykulacją idei mesjanizmu była twórczość Józefa Hoene-Wrońskiego, który jako pierwszy w kulturze polskiej użył tego terminu w liście do papieża Leona XII (1827), a w druku od 1831 w odniesieniu do własnej filozofii.