W rejonie dzisiejszego skrzyżowania ulic Ząbkowskiej i Markowskiej znajdowały się Rogatki Ząbkowskie, oddzielające zabudowę miejską od terenów podmiejskich.
Wraz z rozwojem Warszawy, likwidacją dawnych ograniczeń administracyjnych, budową kolei i intensywną urbanizacją różnice pomiędzy Pragą właściwą a Szmulowizną stawały się coraz mniej czytelne w przestrzeni.
Układ przestrzenny Podstawowy układ komunikacyjny Szmulowizny ukształtował się wzdłuż dawnych dróg prowadzących z Pragi w kierunku wschodnim. Szczególne znaczenie uzyskały dzisiejsze ulice Ząbkowska, Kawęczyńska i Radzymińska.
W XIX wieku na istniejącą sieć dróg nałożył się układ linii kolejowych. W efekcie Szmulowizna została stopniowo otoczona torami od północy, południa i wschodu. Kolej odegrała podwójną rolę: przyspieszała industrializację i umożliwiała lokalizowanie dużych zakładów przemysłowych, lecz jednocześnie tworzyła trwałe bariery przestrzenne oddzielające Szmulowiznę od sąsiednich części miasta.
W części zachodniej i środkowej wykształciła się zwarta zabudowa kamieniczna, natomiast w części wschodniej przez dłuższy czas utrzymywała się luźniejsza zabudowa mieszkaniowa, przemysłowa i gospodarcza.