Artykuł ten jest przekrojem przez historię Suwałk od czasów jaćwieskich do współczesności.
Suwałki w czasach Jaćwingów mały|Kurhan na terenie Cmentarzyska Jaćwingów, którego południowa część położona jest na terenie Suwałk Wówczas same Suwałki nie istniały, lecz w lesie w pobliżu Szwajcarii (wcześniej wieś, dziś sołectwo w Suwałkach) zamieszkiwały plemiona Jaćwingów, do dziś istnieje Cmentarzysko Jaćwingów. Po ich wyginięciu (w wyniku wojen) stały się obszarem zmagań litewsko-krzyżackich o panowanie nad Suwalszczyzną.
Suwałki w czasach Wielkiego Księstwa Litewskiego Suwałki i obecna ziemia Suwalska w czasach I Rzeczypospolitej należały do Wielkiego Księstwa Litewskiego, były częścią powiatu grodzieńskiego w województwie trockim.
Suwałki w czasach I Rzeczypospolitej Suwałki zostały założone w 1690 r. przez kamedułów wigierskich. Składały się wtedy z zaledwie dwóch domów. Na szybki rozwój osady wpływało jej korzystne położenie – przy skrzyżowaniu ważnych szlaków handlowych. Dokumentem z 1715 r. kameduli uwolnili mieszkańców Suwałk od pańszczyzny, ustalili place na rozbudowę miasta, zarys ulic i przepisy określające sposób wznoszenia budowli. Przywilej określił herb miasta wyobrażający patronów Zgromadzenia Kamedułów św. Romualda i Benedykta przy trzech górach z krzyżem i koroną.