W Ameryce Południowej Smilodon populator mógł polować na liczne konie i lamy oraz na szczerbaki i ostatnich przedstawicieli litopternów i notoungulatów. Zarówno Smilodon populator, jak i Smilodon fatalis doczekały się pojawienia Paleoindian w Nowym Świecie. Wiek szczątków ostatnich smilodonów z obu Ameryk szacuje się na 11–9 tysięcy lat p.n.e.
Wyróżnia się trzy gatunki w obrębie rodzaju Smilodon: Smilodon fatalis , 1,6 mln – 10 000 lat temu Smilodon gracilis , 2,5 mln – 500 000 lat temu Smilodon populator , 1 mln – 10 000 lat temu
Morfologia mały|Porównanie rozmiaru trzech gatunków rodzaju Smilodon z człowiekiem Były to jedne z największych i najcięższych kotowatych (Smilodon populator osiągał do 1,2 metra wysokości w kłębie i ważył do 400 kg). Dorosły smilodon ważył od 55 do 400 kg (zależnie od gatunku). Miał krótki ogon, potężne łapy (zwłaszcza tylne), muskularny kark i długie kły szczękowe. Miał bardziej zbitą budowę ciała niż dzisiejsze wielkie koty.