Plantageneci – angielska dynastia pochodzenia francuskiego, boczna linia drugiej dynastii Andegawenów, wywodzi się od hrabiego Gotfryda V Plantageneta (starszego syna Fulka V) i Matyldy angielskiej (córki króla Henryka I). Ich potomkowie panowali w Anglii w latach 1154-1485. Nazwę wzięli od przydomka Gotfryda V.
Dynastia ta sięgnęła szczytu swej potęgi za czasów Henryka II. W jej ręku poza władztwem na wyspie znajdowała się cała zachodnia Francja. Ryszard hrabia Kornwalii w latach 1257-1272 był królem niemieckim (faktycznie nie rządził). Po wygaśnięciu dynastii Kapetyngów (1328 r.) do tronu francuskiego zgłosił pretensje Edward III. Obok skomplikowanej kwestii lenn angielskich we Francji stało się to początkiem tzw. wojny stuletniej.
Lancasterowie right|130px|Róża Lancasterów
W 1399 r. po pozbawieniu władzy Ryszarda II (zm. 1400 r.) koronę przejęła boczna linia rodu – Lancasterowie, której założycielem był Jan z Gandawy – książę Lancaster, młodszy syn króla Edwarda III. Starszy syn Jana, Henryk Bolingbroke przejął w 1399 r. tron po obaleniu Ryszarda II jako Henryk IV. Henryk V w 1422 r.