thumb|Aleksander Smolar (drugi z prawej) z Andrzejem Koźmińskim, Jerzym Osiatyńskim i Jerzym Hausnerem podczas X Kongresu Ekonomistów Polskich w Warszawie (2019) Aleksander Smolar (ur. 10 grudnia 1940 w Białymstoku) – polski publicysta, działacz polityczny, prezes zarządu Fundacji im. Stefana Batorego (1991–2020).
Życiorys Studia rozpoczął na Wydziale Łączności Politechniki Warszawskiej, skąd przeniósł się na socjologię i ekonomię na Uniwersytecie Warszawskim. Absolwentem tej uczelni został w 1964.
W latach 60. został asystentem Włodzimierza Brusa na Wydziale Ekonomii Politycznej UW. Od 1954 do 1957 należał do Związku Młodzieży Polskiej, a od 1958 do 1964 do Związku Młodzieży Socjalistycznej. W 1962 zaangażował się w działalność Politycznego Klubu Dyskusyjnego, który powstał z inicjatywy Komitetu Uczelnianego ZMS pod patronatem Karola Modzelewskiego. Był członkiem Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. Od 1963 do 1968 pełnił funkcję II sekretarza komitetu PZPR na Wydziale Ekonomii Politycznej UW. Z partii został usunięty m.in. za publiczną obronę Leszka Kołakowskiego.