Kosma i Damian (, ) – bracia, prawdopodobnie bliźniacy, lekarze rzymscy, męczennicy wczesnochrześcijańscy, święci Kościoła katolickiego i prawosławnego. Według tradycji zginęli 26 września 283 lub 303 roku. Święci ci są wymieniani w Modlitwie Eucharystycznej () Kanonu rzymskiego.
Życie Kosma i Damian urodzili się w III wieku i pochodzili z Arabii. Ojciec, z pochodzenia Grek, był poganinem, matka św. Teodozja chrześcijanką. Teodozja, wcześnie owdowiawszy, pozostała cnotliwą i pobożną osobą. thumb|left|180px|Męczeństwo świętych Kosmy i Damiana (fresk Fra Angelico). , aż do oddania życia za wiarę.
Byli zdolnymi lekarzami, cieszącymi się wielką sławą. Szczególną estymę wśród ludności zyskali, nie pobierając honorariów za swoją pracę. Leczyli wszystkich. Szczególną troską otaczali biednych. Lecząc chorych pogan, często zdobywali ich dla Chrystusa.
W czasie prześladowań chrześcijan za cesarza Dioklecjana Kosma wraz z bratem byli torturowani i ścięci mieczem. Jak poświadczył biskup Teodoret z Cyru, tę męczeńską śmierć ponieśli w Cyrze (Cyrrhus, arab. Ḳūrus) w Azji Mniejszej. Tam też obaj zostali pochowani.